Nowa siła na WschodzieCrespel & Deiters w Dreźnie…

Gustav Deiters z trudem zachowuje spokój. Jest rok 1990, 52 lata po przejęciu firmy „Klopfer Nährmittelfabrik” i rozbudowie zakładu o saksońską filię jego rodzinnej firmy. Spogląda na teren dawnej fabryki „Crespel & Deiters” w Dreźnie. Niewiele pozostało z tego, co kiedyś było najnowocześniejszą fabryką skrobi w Europie. Tam, gdzie niegdyś na pełnych obrotach wytwarzano specjalistyczne produkty ze skrobi pszennej i produkowano słynny Weizenin, 38 lat zarządzania przez przedsiębiorstwo państwowe odcisnęło swoje piętno. Podłoga jest zanieczyszczona toksycznymi ściekami, a sam budynek znajduje się w opłakanym stanie zaniedbania. A przecież na początku wszystko wyglądało tak obiecująco…

Droga na Wschód

W 1938 roku firma Crespel & Deiters zakupiła opuszczoną fabrykę propagatora zdrowego stylu życia, dr. Volkmar Klopfera, w Dreźnie. Ten przekonany wegetarianin przez wiele lat produkował tu bogaty w składniki odżywcze chleb, makaron zastępujący mięso oraz odżywcze produkty białkowe. Prawdopodobnie zbytnio wyprzedzał swoje czasy. Ponieważ, mimo że jego produkty były bardzo nowatorskie, miał on poważne problemy z utrzymaniem równowagi finansowej firmy. Aby uniknąć bankructwa, firma została zlikwidowana w 1936 roku przez kochającego przyrodę i zaangażowanego społecznie Klopfera. Dwa lata później firma Crespel & Deiters nabyła ten obiekt.

Już od dłuższego czasu firma z Ibbenbüren, specjalizująca się w skrobi pszennej, rozważa możliwość rozszerzenia produkcji na wschodzie Niemiec w celu usprawnienia dostaw do regionów środkowych i wschodnich kraju. W tym celu firma Crespel & Deiters już w 1929 roku wynajęła fabrykę skrobi pszennej w Brunszwiku w Dolnej Saksonii. Plan zakładał przekształcenie zakładu w miejsce produkcji, które umożliwiłoby udane wprowadzenie na rynek produktu „Weizenin”, zarejestrowanego jako znak towarowy w tym samym roku.

Jednak ze względu na ograniczone możliwości rozbudowy technicznej w Brunszwiku oraz konieczność poniesienia większych nakładów inwestycyjnych firma podejmuje decyzję o zamknięciu zakładu w Brunszwiku i rozpoczęciu poszukiwań alternatywnego rozwiązania. Zakład w Dreźnie stanowi dla firmy Crespel & Deiters solidną podstawę do dalszej ekspansji.

Świeży powiew wzdłuż Łaby

1938: Zakład w Dreźnie przed rozbudową, która miała przekształcić go w najnowocześniejszą fabrykę skrobi w Europie.

Natychmiast rozpoczęto prace nad modernizacją zakładu. Obiekty produkcyjne zostały rozbudowane pod względem technicznym. Do dwóch istniejących już budynków dołączyły cztery kolejne, które zostały wzniesione jako uzupełnienie. Crespel & Deiters Dresden dysponuje obecnie kompletnym kompleksem młynarskim, silosem, suszarnią oraz sekcją mieszania mąki. W drugim budynku mieściła się elektrownia wraz z kotłownią i silnikiem parowym. Ponadto w zakładzie znajdowały się również laboratorium, piekarnia oraz zakład produkcji makaronów.

Po zakończeniu prac budowlanych zakład ten jest obecnie najnowocześniejszym obiektem tego typu. W ten sposób firma Crespel & Deiters kładzie podwaliny pod 14 lat udanej produkcji sprawdzonych i nowych produktów na bazie pszenicy w Dreźnie.

Wszyscy mówią o firmie Crespel & Deiters

Od tej pory firma Crespel & Deiters produkuje w Dreźnie produkty ze skrobi pszennej przeznaczone dla przemysłu spożywczego. Firma już dawno dostrzegła wysoką wartość fizjologiczną białka pszennego i przetwarza je w swoim laboratorium. Zwłaszcza producenci zup i przypraw do zup wykorzystują uzyskiwany w ten sposób gluten pszenny do poprawy smaku swoich produktów. Pod marką “Weizenin” firma Crespel & Deiters wytwarza również produkt własnej marki przeznaczony dla konsumentów końcowych. Czysty proszek skrobi pszennej gwarantuje udane wypieki oraz zapewnia idealną konsystencję ciast, tart, deserów, sosów i zup. Przedsiębiorstwa, piekarnie i producenci żywności dla niemowląt w całych Niemczech zaopatrują się w proszek skrobi pszennej właśnie z Drezna. To właśnie ten odnoszący sukcesy produkt firmy Crespel & Deiters został następnie kontynuowany w ramach „VEB Weizenin” (przedsiębiorstwo społeczne Weizenin) i nadał nazwę państwowemu zakładowi produkcyjnemu w NRD.

Przeciwko kapitalizmowi

W 1945 roku kończy się II wojna światowa. Drezno, a co za tym idzie również fabryka firmy Crespel & Deiters, znajduje się teraz na terytorium okupowanym przez Związek Radziecki. Początkowo nie ma to prawie żadnego wpływu na produkcję. Aż do początku lat 50. w zakładzie w Dreźnie panuje normalna sytuacja. Jednak wraz z powstaniem NRD życie codzienne w strefie okupowanej przez Związek Radziecki ulega radykalnej zmianie. Nowy rząd w Berlinie Wschodnim wypowiada wojnę kapitalizmowi, a tym samym również tamtejszym przedsiębiorstwom. Firmy mają przejść w ręce państwa. Rozpoczyna się wywłaszczanie prywatnych przedsiębiorstw.

Wywłaszczenie i aresztowanie

W 1952 roku firma Crespel & Deiters w Dreźnie została wywłaszczona. Fabryka, jej maszyny i nieruchomości przeszły na własność Niemieckiej Republiki Demokratycznej bez żadnej rekompensaty za poniesione straty. W tym celu nowy reżim posłużył się prawnym fortelem. W trakcie wojny i po jej zakończeniu wiele materiałów było trudno dostępnych. Aby zapewnić ciągłość działalności, prowadzono wymianę barterową. Z prawnego punktu widzenia nazywano to “rekompensatą”. Chociaż było to niedopuszczalne, często było konieczne dla utrzymania produkcji. Zarzut rekompensaty dał nowemu państwu pretekst do wywłaszczenia przedsiębiorstw.

Firma Crespel & Deiters również została oskarżona o wypłacenie tego odszkodowania. W rezultacie dyrektor operacyjny zakładu w Dreźnie został aresztowany i skazany w Bautzen na 15 lat więzienia. Na szczęście po dwóch i pół roku został ponownie zwolniony, co zawdzięczał tajemniczemu zrządzeniu losu. Jako żołnierz służył podczas wojny w oddziale karnym nr 999. To właśnie tam uratował życie jednemu z więźniów. Więzień ten pracował później w drezdeńskiej fabryce firmy Crespel & Deiters. Jako komunista aresztowany w czasach nazistowskich, po zajęciu miasta przez Rosjan zyskał znaczne wpływy, które wykorzystał, by doprowadzić do uwolnienia swojego dawnego wybawcy. Po wyjściu z Bautzen były dyrektor fabryki w Dreźnie wyjeżdża na Zachód, gdzie firma „Crespel & Deiters” zapewnia mu gorące wsparcie w rozpoczęciu nowego życia.

Zjednoczenie i koniec

Weizenin staje się źródłem dochodów na Wschodzie. W przedsiębiorstwie VEB Weizenin, dawnej fabryce firmy Crespel & Deiters w Dreźnie, pod auspicjami rządu kontynuuje się produkcję tego innowacyjnego glutenu pszennego, który zyskuje status typowego produktu NRD. Do dziś Weizenin, produkowany obecnie przez firmę Unilever, cieszy się dużą popularnością w sklepach z pamiątkami z czasów NRD. Zjednoczenie Niemiec w 1990 roku oznacza również koniec gospodarki planowej we wschodniej części kraju. Wiele wywłaszczonych przedsiębiorstw zostaje zwróconych pierwotnym właścicielom. Również firma Crespel & Deiters wyrusza na wschód Niemiec, do dawnego zakładu w Dreźnie. To, co specjalista od skrobi pszennej z Ibbenbüren zastaje na miejscu, pozostawia niewiele nadziei na rozpoczęcie nowej ery produkcji w Dreźnie. Struktury techniczne, ekologiczne i finansowe VEB Weizenin są w zbyt opłakanym stanie. Dziesięciolecia nadmiernej eksploatacji terenu i otaczającej przyrody zebrały swoje żniwo. Nie ma możliwości dalszego prowadzenia działalności. Firma Crespel & Deiters rezygnuje z przejęcia przedsiębiorstwa. Tereny i budynki, które dziś częściowo stanowią obiekty zabytkowe, zostają sprzedane przez berlińską agencję prywatyzacyjną producentowi żywności Zamek oraz koncernowi naftowemu Aral Group. Jedynie Weizenin, wynalazek firmy Crespel & Deiters, przetrwał do dziś w nowych krajach związkowych.